Porady ekspertów - Ochrona wody i gleby

Nowelizacja ustawy wodociągowej, która obowiązuje od 21 maja 2026 r., wprowadza kompleksowe podejście do bezpieczeństwa wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi. Nowe przepisy wdrażają wymogi dyrektywy UE 2020/2184 i nakładają obowiązki związane z oceną ryzyka w całym systemie zaopatrzenia w wodę - od ujęcia, przez uzdatnianie i dystrybucję, aż po instalacje wewnętrzne w budynkach. Zmiany obejmują m.in. monitoring jakości wody, obowiązki przedsiębiorstw wodociągowych, wymagania dla materiałów mających kontakt z wodą pitną oraz nowe zasady raportowania.

Zmiany w Prawie wodnym w 2026 roku są ważne dla wszystkich podmiotów, które prowadzą gospodarkę wodną. W założeniu rok ten ma przynieść istotne modyfikacje zarówno w ustawie Prawo wodne, jak i w przepisach powiązanych. W praktyce jednak część projektów legislacyjnych utknęła na różnych etapach procedowania, co rodzi pytania o zakres i tempo ich wdrożenia.

Ślad wodny to nowe, strategiczne pojęcie, które zyskuje na znaczeniu w europejskiej polityce środowiskowej. Wprowadzone w ramach Europejskiej strategii odporności wodnej, stanie się w najbliższych latach kluczowym wskaźnikiem oceny zużycia i gospodarowania wodą w przedsiębiorstwach. Do 2027 roku firmy będą zobowiązane do obliczania i raportowania śladu wodnego, co oznacza konieczność inwestycji, zmian organizacyjnych i dostosowania do nowych wymogów raportowych.

Separatory substancji ropopochodnych są niezbędnym elementem infrastruktury chroniącej wody gruntowe i powierzchniowe przed zanieczyszczeniami. Montuje się je w miejscach, gdzie istnieje ryzyko przedostania się olejów, paliw czy smarów do kanalizacji lub gruntu. Odpowiednio dobrany i regularnie konserwowany separator to gwarancja bezpieczeństwa ekologicznego oraz zgodności z przepisami prawa budowlanego.

Najlepsze dostępne techniki ścieków przemysłowych (BAT) stanowią podstawowe narzędzie ograniczania wpływu przemysłu na środowisko wodne w Unii Europejskiej. Obowiązujące konkluzje BAT określają, jak skutecznie prowadzić gospodarkę ściekową w zakładach przemysłowych, aby spełnić wymagania dyrektywy IED oraz zapewnić wysoki poziom ochrony środowiska. Omawiamy podstawy prawne, konkretne wymagania i praktyczne przykłady wdrożeń.

Odszkodowanie za grunt zabrany przez rzekę przysługuje właścicielom nieruchomości tylko w określonych sytuacjach. Ustawa Prawo wodne oraz Kodeks cywilny wskazują, kiedy utrata części działki w wyniku powodzi, podmycia gruntu czy trwałego zajęcia terenu przez wodę daje podstawy do roszczeń wobec Skarbu Państwa lub innego właściciela wód. Wyjaśniamy, jakie warunki trzeba spełnić, aby skutecznie ubiegać się o rekompensatę.

Ustawa Prawo wodne w skrócie określa zasady gospodarowania wodami, korzystania z zasobów wodnych oraz zarządzania nimi w Polsce. Przedstawiamy zakres jej zastosowania oraz wskazujemy sytuacje, w których przepisy ustawy nie mają zastosowania.

Strategia odporności wodnej to inicjatywa Unii Europejskiej, której celem jest lepsza ochrona zasobów wodnych i przygotowanie Europy na skutki zmian klimatu. Dokument przedstawiony w czerwcu 2025 r. wyznacza działania w obszarze gospodarowania wodą, ograniczania zanieczyszczeń i ponownego wykorzystania zasobów. W założeniu ma doprowadzić do tego, by Europa była odporna na niedobory wody do 2050 roku.

Dyrektywa Rady z 21 maja 1991 r. dotycząca oczyszczania ścieków komunalnych zobowiązała Polskę do dostosowania gospodarki wodno-ściekowej do wymogów UE. W odpowiedzi wdrożono Krajowy program oczyszczania ścieków komunalnych (KPOŚK), który zapoczątkował szereg zmian ukierunkowanych na poprawę jakości wód w Polsce.