Porady ekspertów - Ochrona wody i gleby

Ślad wodny to nowe, strategiczne pojęcie, które zyskuje na znaczeniu w europejskiej polityce środowiskowej. Wprowadzone w ramach Europejskiej strategii odporności wodnej, stanie się w najbliższych latach kluczowym wskaźnikiem oceny zużycia i gospodarowania wodą w przedsiębiorstwach. Do 2027 roku firmy będą zobowiązane do obliczania i raportowania śladu wodnego, co oznacza konieczność inwestycji, zmian organizacyjnych i dostosowania do nowych wymogów raportowych.

Separatory substancji ropopochodnych są niezbędnym elementem infrastruktury chroniącej wody gruntowe i powierzchniowe przed zanieczyszczeniami. Montuje się je w miejscach, gdzie istnieje ryzyko przedostania się olejów, paliw czy smarów do kanalizacji lub gruntu. Odpowiednio dobrany i regularnie konserwowany separator to gwarancja bezpieczeństwa ekologicznego oraz zgodności z przepisami prawa budowlanego.

Najlepsze dostępne techniki ścieków przemysłowych (BAT) stanowią podstawowe narzędzie ograniczania wpływu przemysłu na środowisko wodne w Unii Europejskiej. Obowiązujące konkluzje BAT określają, jak skutecznie prowadzić gospodarkę ściekową w zakładach przemysłowych, aby spełnić wymagania dyrektywy IED oraz zapewnić wysoki poziom ochrony środowiska. Omawiamy podstawy prawne, konkretne wymagania i praktyczne przykłady wdrożeń.

Odszkodowanie za grunt zabrany przez rzekę przysługuje właścicielom nieruchomości tylko w określonych sytuacjach. Ustawa Prawo wodne oraz Kodeks cywilny wskazują, kiedy utrata części działki w wyniku powodzi, podmycia gruntu czy trwałego zajęcia terenu przez wodę daje podstawy do roszczeń wobec Skarbu Państwa lub innego właściciela wód. Wyjaśniamy, jakie warunki trzeba spełnić, aby skutecznie ubiegać się o rekompensatę.

Ustawa Prawo wodne w skrócie określa zasady gospodarowania wodami, korzystania z zasobów wodnych oraz zarządzania nimi w Polsce. Przedstawiamy zakres jej zastosowania oraz wskazujemy sytuacje, w których przepisy ustawy nie mają zastosowania.

Strategia odporności wodnej to inicjatywa Unii Europejskiej, której celem jest lepsza ochrona zasobów wodnych i przygotowanie Europy na skutki zmian klimatu. Dokument przedstawiony w czerwcu 2025 r. wyznacza działania w obszarze gospodarowania wodą, ograniczania zanieczyszczeń i ponownego wykorzystania zasobów. W założeniu ma doprowadzić do tego, by Europa była odporna na niedobory wody do 2050 roku.

Dyrektywa Rady z 21 maja 1991 r. dotycząca oczyszczania ścieków komunalnych zobowiązała Polskę do dostosowania gospodarki wodno-ściekowej do wymogów UE. W odpowiedzi wdrożono Krajowy program oczyszczania ścieków komunalnych (KPOŚK), który zapoczątkował szereg zmian ukierunkowanych na poprawę jakości wód w Polsce.

Nowe przepisy UE dotyczące ścieków komunalnych, przyjęte w dyrektywie 2024/3019, wprowadzają szereg obowiązków dla państw członkowskich. Polska musi dostosować krajowe regulacje do nowych wymogów w zakresie oczyszczania, zbierania i monitorowania ścieków. Dyrektywa zobowiązała Polskę do wprowadzenia zmian w ustawach: Prawo wodne, o utrzymaniu czystości i porządk[;     gminach oraz o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków. Zmiany obejmują również producentów, neutralność energetyczną oraz nowe standardy oczyszczania.

Remediacja to proces oczyszczania i przywracania gleby, ziemi oraz wód gruntowych do pierwotnego stanu, usuwając lub redukując zanieczyszczenia powstałe na skutek działalności człowieka. Przepisy dotyczące tego procesu znajdują się w ustawie Prawo ochrony środowiska. Jakie obowiązki ciążą na przedsiębiorcach według ustawy?