Surowce krytyczne w Polsce – rząd uruchamia program poszukiwań złóż

2 września 2026 r. Rada Ministrów przyjęła uchwałę ustanawiającą wieloletni Krajowy Program Poszukiwań Surowców Krytycznych (KPPSK). Dokument przygotowany przez Ministerstwo Klimatu i Środowiska zakłada identyfikację nowych potencjalnych źródeł surowców niezbędnych dla nowoczesnej gospodarki.

Celem programu jest zwiększenie bezpieczeństwa surowcowego Polski i Unii Europejskiej, ograniczenie ryzyka zakłóceń w łańcuchach dostaw oraz zmniejszenie zależności od dostawców spoza UE. Surowce krytyczne są wykorzystywane m.in. do produkcji baterii, elektroniki, pojazdów elektrycznych, urządzeń dla energetyki odnawialnej, sprzętu medycznego oraz technologii obronnych.

Obowiązek opracowania takich programów wynika z unijnego rozporządzenia Critical Raw Materials Act (CRMA). Państwa członkowskie mają przygotować i wdrażać krajowe programy poszukiwania złóż surowców krytycznych oraz poddawać je okresowym przeglądom.

KPPSK dzieli poszukiwania złóż na trzy poziomy priorytetów. Najwyższy priorytet otrzymały m.in. poszukiwania nowych źródeł rud miedzi, platynowców, grafitu, barytu, fluorytu, helu oraz surowców skaleniowych.

W grupie o średnim priorytecie znalazły się m.in. wolfram, tytan, wanad, krzem metaliczny, fosforyty, stront oraz węgiel koksowy. Najniższy priorytet dotyczy m.in. metali ziem rzadkich, litu, galu, germanu, hafnu, boru, antymonu i skandu, dla których obecnie możliwości udokumentowania złóż są ograniczone.

Wykonawcą programu został Państwowy Instytut Geologiczny - Państwowy Instytut Badawczy, działający jako państwowa służba geologiczna. Prace będą nadzorowane przez ministra właściwego do spraw środowiska przy wsparciu Głównego Geologa Kraju.

W ramach programu prowadzone będą m.in. prace kartograficzne, analizy geochemiczne, badania geofizyczne oraz wiercenia. Działania mają pozwolić na dokładniejsze rozpoznanie krajowej bazy zasobowej i ocenę potencjalnych miejsc występowania surowców.

Finansowanie programu zapewni Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w ramach programu „Poznanie budowy geologicznej na rzecz kraju”. Łączny koszt realizacji KPPSK w latach 2026-2033 wyniesie około 185,7 mln zł.

Krajowy Program Poszukiwań Surowców Krytycznych ma charakter techniczno-analityczny. Obejmuje działania związane z badaniami geologicznymi i oceną potencjalnych zasobów, ale nie wprowadza nowych wymagań prawnych ani obowiązków dla przedsiębiorców czy obywateli.

Wyniki programu mają w przyszłości stanowić podstawę do podejmowania decyzji dotyczących krajowej polityki surowcowej oraz zwiększenia dostępności materiałów potrzebnych dla transformacji energetycznej i cyfrowej.