Porady ekspertów

Odszkodowanie za grunt zabrany przez rzekę przysługuje właścicielom nieruchomości tylko w określonych sytuacjach. Ustawa Prawo wodne oraz Kodeks cywilny wskazują, kiedy utrata części działki w wyniku powodzi, podmycia gruntu czy trwałego zajęcia terenu przez wodę daje podstawy do roszczeń wobec Skarbu Państwa lub innego właściciela wód. Wyjaśniamy, jakie warunki trzeba spełnić, aby skutecznie ubiegać się o rekompensatę.

Od 30 grudnia 2025 r. przedsiębiorcy wprowadzający na rynek UE lub wywożący z niego określone towary i produkty będą musieli udowodnić, że nie pochodzą one z terenów wylesionych ani zdegradowanych. Nowe przepisy wynikające z rozporządzenia EUDR oznaczają dla firm konieczność gromadzenia szczegółowych danych o pochodzeniu surowców i produktach, a także składania oświadczeń o należytej staranności w europejskim systemie informacyjnym. Zobacz, co może dotyczyć też Twojej firmy.

Ustawa Prawo wodne w skrócie określa zasady gospodarowania wodami, korzystania z zasobów wodnych oraz zarządzania nimi w Polsce. Przedstawiamy zakres jej zastosowania oraz wskazujemy sytuacje, w których przepisy ustawy nie mają zastosowania.

Popioły powstające w wyniku procesów spalania – takich jak produkcja energii w elektrowniach węglowych czy spalanie biomasy – stanowią poważne wyzwanie dla ochrony środowiska. Co roku na świecie wytwarza się miliony ton tego rodzaju odpadów, które wymagają bezpiecznego składowania lub – co zyskuje coraz większe znaczenie – ponownego wykorzystania w różnych gałęziach gospodarki. 

Strategia odporności wodnej to inicjatywa Unii Europejskiej, której celem jest lepsza ochrona zasobów wodnych i przygotowanie Europy na skutki zmian klimatu. Dokument przedstawiony w czerwcu 2025 r. wyznacza działania w obszarze gospodarowania wodą, ograniczania zanieczyszczeń i ponownego wykorzystania zasobów. W założeniu ma doprowadzić do tego, by Europa była odporna na niedobory wody do 2050 roku.

Dyrektywa Rady z 21 maja 1991 r. dotycząca oczyszczania ścieków komunalnych zobowiązała Polskę do dostosowania gospodarki wodno-ściekowej do wymogów UE. W odpowiedzi wdrożono Krajowy program oczyszczania ścieków komunalnych (KPOŚK), który zapoczątkował szereg zmian ukierunkowanych na poprawę jakości wód w Polsce.

Przemysłowe odpady niebezpieczne stanowią jedno z największych wyzwań w gospodarce odpadami, ponieważ niosą ze sobą wysokie ryzyko dla zdrowia ludzi i środowiska. Ich toksyczne, łatwopalne czy żrące właściwości wymagają od przedsiębiorstw przemysłowych ścisłego przestrzegania regulacji prawnych dotyczących ewidencji, przechowywania, transportu oraz utylizacji. Wszystko to powoduje, że firmy są zobowiązane do przestrzegania surowych norm prawnych dotyczących ich identyfikacji, przechowywania, transportu i unieszkodliwiania. 

Nowe przepisy UE dotyczące ścieków komunalnych, przyjęte w dyrektywie 2024/3019, wprowadzają szereg obowiązków dla państw członkowskich. Polska musi dostosować krajowe regulacje do nowych wymogów w zakresie oczyszczania, zbierania i monitorowania ścieków. Dyrektywa zobowiązała Polskę do wprowadzenia zmian w ustawach: Prawo wodne, o utrzymaniu czystości i porządk[;     gminach oraz o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków. Zmiany obejmują również producentów, neutralność energetyczną oraz nowe standardy oczyszczania.

Podmioty korzystające z usług wodnych mają liczne obowiązki sprawozdawcze wynikające z Prawa wodnego. Obejmują one zarówno składanie kwartalnych oświadczeń do Wód Polskich, jak i rocznych sprawozdań dotyczących poboru wód i odprowadzania ścieków. Czy ten obowiązek występuje tylko wobec Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie czy też może wobec właściwego organu Inspekcji Ochrony Środowiska? A jakie obowiązki sprawozdawcze ciążą na gminach wobec Wód Polskich?

Zmiany w ustawie Prawo ochrony środowiska 2025 mogą znacząco wpłynąć na obowiązki przedsiębiorców i jednostek samorządu terytorialnego. Projekt nowelizacji przygotowany przez Ministerstwo Klimatu i Środowiska doprecyzowuje m.in. zasady wydawania pozwoleń zintegrowanych, reguluje kwestie przedłużania ważności decyzji administracyjnych oraz zmienia przepisy dotyczące dokumentów DPR i EDPR. Nowe regulacje mają usprawnić procedury i zapewnić większą przejrzystość wymagań prawnych dla podmiotów funkcjonujących w obszarze ochrony środowiska.