Zrównoważony rozwój oczami producenta maszyn – obowiązek czy przewaga?

W kontekście relacji między przemysłem a ekologią rosnące regulacje prawne, normy klimatyczne oraz oczekiwania odbiorców stają się dla producentów maszyn wyzwaniem, którego nie można ignorować. Firmy są coraz częściej oceniane przez pryzmat nie tylko wydajności technicznej, lecz także śladu ekologicznego swoich produktów i procesów technologicznych. W tym ujęciu wdrażanie rozwiązań proekologicznych przestaje być opcją, a staje się warunkiem koniecznym do działania – obowiązkiem wobec rynku, społeczeństwa i przyszłych pokoleń.

Z drugiej strony, kierunek zwany zielonym przemysłem to także potencjalna przewaga konkurencyjna. Producent, który potrafi zaoferować technologie proekologiczne obniżające koszty eksploatacji u klienta (np. mniej energii, mniejsze straty materiałowe), zyskuje argument silniejszy niż tylko cena czy wydajność nominalna. Dbałość o środowisko może więc się zwracać w postaci lepszego wizerunku, lojalności klientów i niższych kosztów operacyjnych.

Warto się przyjrzeć, jak takie podejście do zrównoważonego rozwoju wygląda w praktyce – na przykładzie firmy TRUMPF, czyli jednego z wiodących producentów maszyn i technologii laserowych, który od lat łączy innowacje w przemyśle z odpowiedzialnością za środowisko. W portfolio firmy można znaleźć konkretne rozwiązania, które wspierają ekologiczne technologie produkcji i zmniejszają ślad środowiskowy użytkowników maszyn.

Do wybranych przykładów należą:

• napęd Delta Drive, który wymaga około 20% mniej energii niż układy hydrauliczne w wycinarkach laserowych i wykrawarkach młoteczkowych,
• funkcja Highspeed Eco, redukująca zużycie gazu tnącego nawet o 70%, co obniża zużycie mediów i emisję CO₂,
• inteligentny system Energy Cockpit w modułach Smart View, który monitoruje zużycie energii i wspiera identyfikację usprawnień – obejmuje niemal całe portfolio produktów firmy TRUMPF,
• retrofitting – modyfikacje starszych maszyn w celu poprawy ich efektywności i wydłużenia życia zamiast wymiany na nowe.

Dzięki tym rozwiązaniom TRUMPF umożliwia klientom wdrożenie zasad zrównoważonego rozwoju w ich własnych procesach, redukcję odpadów i niższe koszty operacyjne.

W tym kontekście sama firma TRUMPF również „świeci przykładem”. W 2020 roku przyjęła własną korporacyjną strategię „Climate Action 2030”, która dotyczy wszystkich zakładów i lokalizacji na świecie, w tym także oddziałów w Polsce. W jej ramach TRUMPF deklaruje neutralność klimatyczną w zakresie emisji pochodzących z własnych zakładów i zużycia energii elektrycznej. Podejście to jest realizowane zarówno poprzez działania oszczędnościowe oraz inwestycje w odnawialne źródła energii, jak i certyfikowane mechanizmy kompensacyjne.

Cele TRUMPF do 2030 r. w zakresie ochrony klimatu obejmują:

• redukcję emisji z własnych zakładów o 55% względem poziomu z roku bazowego 2018/19,
• obniżenie emisji w łańcuchu dostaw o 14%,
• do 2027 r. częściowe pokrycie zużycia energii elektrycznej ze źródeł odnawialnych, w tym produkcji własnej.

W praktyce działania te zakładają elektryfikację procesów, wykorzystanie odzysku ciepła, montaż paneli fotowoltaicznych na dachach zakładów oraz optymalizację energetyczną budynków. Strategia „Climate Action 2030” ma charakter międzynarodowy i spaja działania wszystkich oddziałów w jedną politykę klimatyczną, co podkreśla globalny charakter odpowiedzialności firmy. TRUMPF aktywnie działa także w obszarze dbałości o społeczeństwo – wspiera projekty edukacyjne, angażuje się w inicjatywy społeczne i kulturalne, a także stara się budować środowisko pracy oparte na wartościach i bezpieczeństwie.

Wdrażanie innowacji to fundament budowania realnej przewagi konkurencyjnej w obszarze zrównoważonego rozwoju przemysłu. TRUMPF stawia m.in. na rozwój technologii laserowych. Przykładowo: w segmencie recyklingu baterii do pojazdów elektrycznych firma opracowuje procesy laserowe, które pozwalają automatycznie rozdzielać warstwy materiałów z baterii i odzyskiwać surowce cenne dla przemysłu motoryzacyjnego.

Takie działania pokazują, że innowacje w przemyśle nie są tylko atrakcyjnym hasłem marketingowym, lecz realnym obszarem, w którym marka może budować przewagę – dostarczając klientom technologie bardziej ekologiczne i przyszłościowe.

Warto pamiętać, że przejście od modelu tradycyjnego do zrównoważonego wymaga inwestycji w badania, rozwój i modernizację linii produkcyjnych. Koszty początkowe mogą być wysokie, a zwrot z inwestycji rozłożony w czasie. W sektorze maszynowym istotne staje się balansowanie między innowacyjnością a niezawodnością i długoletnią eksploatacją urządzeń.

Kolejnym wyzwaniem jest łańcuch dostaw: by rzeczywiście realizować strategię klimatyczną, konieczne jest angażowanie dostawców w wymagania dotyczące efektywności energetycznej, zrównoważonych materiałów i transparentności emisji. Wreszcie: wymagania klientów i regulacje prawne ciągle się zmieniają – producent maszyn musi przewidywać kierunek zmian, adaptować się i edukować rynek.

Z jednej strony nadrzędne normy środowiskowe, regulacje i presja społeczna czynią wdrażanie zrównoważonego rozwoju obligatoryjnym elementem strategii producenta maszyn. Bez tego firma naraża się na utratę licencji, klientów i reputacji. Z drugiej strony tylko ci, którzy skutecznie połączą innowacje, ekologiczne technologie produkcji i efektywność procesów – osiągną przewagę konkurencyjną.

Dla firmy TRUMPF inwestowanie w środowisko to przede wszystkim sposób na dostarczanie klientom realnych korzyści: maszyny zużywają mniej energii, generują niższe koszty eksploatacji i charakteryzują się dłuższym okresem użytkowania. Połączenie zielonego przemysłu z innowacjami pozwala firmie wyznaczać standardy w branży, pokazując, że odpowiedzialność ekologiczna i rozwój technologiczny mogą iść ze sobą w parze. W dłuższej perspektywie takie podejście umacnia pozycję jako lidera, którego rozwiązania stają się wzorcem dla całego przemysłu – warto więc zainspirować się tym przykładem.