Wycinka drzew – kiedy jest dozwolona i jakie formalności trzeba spełnić?

Przepisy przewidują przypadki, w których drzewo można usunąć bez zezwolenia, a niekiedy również bez wcześniejszego zgłoszenia. Jednym z podstawowych kryteriów w tych przypadkach jest obwód pnia mierzony na wysokości 5 cm od ziemi.

Bez formalności można co do zasady usuwać również:

• drzewa i krzewy owocowe, z wyjątkiem rosnących na terenach zieleni lub nieruchomości wpisanych do rejestru zabytków,
• krzewy rosnące w skupisku o powierzchni do 25 m²,
• krzewy na terenach pokrytych roślinnością pełniącą funkcje ozdobne, z określonymi wyjątkami,
• drzewa i krzewy usuwane w celu przywrócenia nieużytkowanych gruntów do użytkowania rolniczego.

Zgłoszenie zamiaru usunięcia drzewa dotyczy osoby fizycznej, która jest właścicielem nieruchomości i chce przeprowadzić wycinkę w celu niezwiązanym z działalnością gospodarczą, gdy obwód pnia przekracza ustawowe wartości. Zgłoszenie kieruje się do organu właściwego dla położenia działki.

Zezwolenie jest natomiast wymagane w przypadkach, które nie korzystają z ustawowych zwolnień. Dotyczy to między innymi:

• wycinki związanej z działalnością gospodarczą,
• usuwania drzew przez przedsiębiorców i inne podmioty,
• sytuacji, w których drzewo rośnie na terenie wpisanym do rejestru zabytków,
• prac prowadzonych na terenach publicznych czy w związku z inwestycją.

Przy ustalaniu, czy wycinka wymaga zgłoszenia, znaczenie ma przede wszystkim gatunek drzewa oraz obwód jego pnia.

Sposób pomiaru może wymagać dodatkowej uwagi, gdy drzewo ma kilka pni, rozgałęzia się nisko albo nie posiada typowego pnia.

Przed wycinką drzew trzeba również sprawdzić, czy nie są one miejscem bytowania chronionych zwierząt. Dotyczy to między innymi gniazd ptaków, dziupli i miejsc bytowania nietoperzy oraz miejsc, w których mogą rozmnażać się lub przebywać chronione owady. Jeżeli na drzewie występują gatunki chronione lub znajdują się na nim ich siedliska, przed rozpoczęciem prac może być potrzebne dodatkowe zezwolenie.

Zgłoszenie wycinki powinno zawierać dane wnioskodawcy i oznaczenie nieruchomości oraz wskazywać położenie drzewa. Dołącza się do niego między innymi:

• numer i obręb działki ewidencyjnej,
• rysunek lub mapę z zaznaczonym drzewem.

Po otrzymaniu kompletnego zgłoszenia organ ma 21 dni na przeprowadzenie oględzin. Następnie ma 14 dni na wniesienie sprzeciwu w formie decyzji administracyjnej. Jeżeli organ nie zrobi tego w tym terminie, drzewo można usunąć

Wniosek o zezwolenie zawiera szerszy zakres informacji. Wskazuje się w nim między innymi:

• tytuł prawny do nieruchomości,
• gatunek drzewa,
• obwód pnia mierzony na wysokości 130 cm,
• przyczynę i termin planowanej wycinki,
• mapę lub rysunek sytuacyjny.

W zależności od sprawy potrzebne mogą być także zgoda właściciela, dokumentacja inwestycji albo dokumenty związane z ochroną zabytków i przyrody.

Usunięcie drzewa bez wymaganego zezwolenia lub zgłoszenia może skutkować administracyjną karą pieniężną. Odpowiedzialność może powstać również wtedy, gdy drzewo zostanie usunięte przed upływem terminu na wniesienie sprzeciwu albo mimo wydanej decyzji zakazującej wycinki.

W typowym przypadku kara odpowiada dwukrotności opłaty, która byłaby naliczona za legalne usunięcie drzewa. Przy jej ustalaniu znaczenie mają między innymi gatunek, obwód pnia mierzony na wysokości 130 cm oraz właściwa stawka.

Odrębnej oceny wymagają sytuacje, w których drzewo zostało usunięte wskutek wypadku, katastrofy, działania siły wyższej lub stwarzało bezpośrednie zagrożenie. Okoliczności te powinny zostać odpowiednio udokumentowane, ponieważ samo przekonanie właściciela o niebezpiecznym stanie drzewa nie przesądza o braku odpowiedzialności.

Przed wycinką, którą profesjonalnie może przeprowadzić Peplińscy, należy ustalić gatunek drzewa, prawidłowo zmierzyć obwód, określić cel usunięcia oraz sprawdzić status nieruchomości. Trzeba również zweryfikować, czy drzewo nie jest miejscem bytowania chronionych zwierząt.

W praktyce procedura powinna obejmować:

• wykonanie właściwego pomiaru pnia,
• sprawdzenie, czy potrzebne jest zgłoszenie lub zezwolenie,
• ocenę obecności gniazd, dziupli i siedlisk chronionych gatunków,
• złożenie wymaganych dokumentów,
• odczekanie na oględziny i upływ terminu na sprzeciw,
• zachowanie decyzji, protokołu lub potwierdzenia dotyczącego zgłoszenia.

Jeżeli sytuacja jest nietypowa, np. drzewo znajduje się na terenie zabytkowym, objętym inwestycją albo może być siedliskiem chronionych gatunków, przed rozpoczęciem prac warto ustalić wymagania z właściwym organem. Przepisy dotyczące usuwania drzew mogą się zmieniać, dlatego przed wycinką należy sprawdzić ich aktualne brzmienie.

• Obowiązek zgłoszenia lub uzyskania zezwolenia zależy m.in. od gatunku drzewa, obwodu pnia, właściciela nieruchomości i celu wycinki.
• Dla wybranych gatunków oraz pozostałych drzew obowiązują różne limity obwodu mierzonego 5 cm nad ziemią.
• Przy zgłoszeniu zamiaru usunięcia drzewa organ ma 21 dni na przeprowadzenie oględzin, a po ich dokonaniu 14 dni na wniesienie sprzeciwu.
• Nielegalna wycinka może skutkować administracyjną karą pieniężną, której wysokość w typowym przypadku odpowiada dwukrotności należnej opłaty za usunięcie drzewa.