System kaucyjny w Polsce: 3,2 mld zebranych opakowań i zmiany w bonach kaucyjnych

Do końca lipca w ramach systemu kaucyjnego zebrano łącznie 3,2 mld opakowań ze znakiem kaucji. Jeszcze na koniec czerwca było ich 2,3 mld. Oznacza to, że tylko w lipcu liczba zwróconych butelek i puszek wzrosła o około 900 mln.

W całej Polsce działa już ponad 60 tys. punktów zwrotu. W 17,5 tys. lokalizacji dostępne są automaty kaucyjne. Ich liczba szybko rośnie - jeszcze w czerwcu 2026 r. było ich około 14 tys.

Automaty odpowiadają obecnie za 88% wszystkich zwrotów. Pokazuje to, że konsumenci chętnie korzystają z rozwiązania, które pozwala szybko oddać większą liczbę opakowań i odzyskać wpłaconą wcześniej kaucję.

System kaucyjny coraz częściej wychodzi poza tradycyjne placówki handlowe. Poza sklepami działa już blisko 600 punktów zbierania opakowań. Dla porównania w czerwcu było ich około 230.

Automaty pojawiają się m.in. na osiedlach oraz w przestrzeni miejskiej. W Warszawie działa obecnie 61 takich urządzeń, a planowany jest montaż kolejnych. Docelowo w stolicy ma funkcjonować ponad 400 automatów.

Rozbudowa sieci ma ułatwić mieszkańcom oddawanie opakowań bez konieczności każdorazowej wizyty w sklepie.

Ponad milion opakowań zebranych podczas letnich wydarzeń

System kaucyjny był również wykorzystywany podczas dużych wydarzeń plenerowych, festiwali muzycznych i imprez kulturalnych. Według szacunków liczba zebranych w ten sposób opakowań może przekroczyć milion.

Na imprezach wykorzystywano również rozwiązania pozwalające na zwrot kaucji bezpośrednio na kartę płatniczą. Miało to usprawnić obsługę dużej liczby uczestników i ograniczyć konieczność wypłacania gotówki.

Jednym z problemów zgłaszanych przez użytkowników systemu jest termin realizacji bonów wydawanych przez automaty kaucyjne. Ministerstwo Klimatu i Środowiska zapowiada rozpoczęcie prac nad ustawowym uregulowaniem okresu ich ważności.

Planowane zmiany mają doprowadzić do ujednolicenia zasad i wydłużenia możliwości realizacji bonu. Resort wskazuje, że powinien on być ważny znacznie dłużej niż 30 dni.

Jednocześnie konsument, który otrzymał bon kaucyjny, zachowuje prawo do otrzymania zwrotu kaucji w gotówce. Sklep nie powinien uzależniać jej wypłaty od dokonania kolejnych zakupów.

Ministerstwo analizuje również możliwość rozszerzenia systemu kaucyjnego o jednorazowe butelki szklane, w tym niewielkie opakowania po napojach alkoholowych.

Takie rozwiązanie wymagałoby zmian organizacyjnych i logistycznych, dlatego ewentualne nowe obowiązki miałyby zostać poprzedzone okresem dostosowawczym.

Kolejne decyzje dotyczące rozwoju systemu mają być podejmowane po analizie danych z pełnego roku jego funkcjonowania.

Funkcjonowanie systemu jest kontrolowane także przez wojewódzkie inspektoraty ochrony środowiska. Na polecenie MKiŚ osiem wybranych WIOŚ przeprowadziło od lutego do kwietnia 2026 r. 79 kontroli.

Według resortu żadna z nich nie wykazała rażących nieprawidłowości.

Dalszy rozwój systemu ma koncentrować się przede wszystkim na zwiększaniu dostępności punktów zwrotu, poprawie wygody użytkowników oraz zapewnieniu przejrzystego przepływu środków. Pieniądze z nieodebranych kaucji mają być przeznaczane na rozwój infrastruktury potrzebnej do funkcjonowania systemu.