System kaucyjny po roku - 5 mld zwróconych opakowań

W ciągu pierwszych 12 miesięcy funkcjonowania systemu kaucyjnego konsumenci zwrócili łącznie 5 mld opakowań. W całym kraju działa już ponad 65,5 tys. punktów zwrotu.

Dużą część systemu stanowią automaty kaucyjne. Są dostępne w 23,5 tys. lokalizacji i odpowiadają za około 90% wszystkich zwrotów. Poza sklepami utworzono również niemal 750 odrębnych punktów zbiórki.

Do systemu w dużej liczbie włączyły się także mniejsze sklepy. Mimo że obowiązek prowadzenia zbiórki dotyczy przede wszystkim większych placówek handlowych, 31 tys. małych sklepów zdecydowało się uczestniczyć w systemie dobrowolnie. Obecnie stanowią one około 47% wszystkich punktów zwrotu.

System kaucyjny ma pomóc Polsce w osiągnięciu unijnego celu dotyczącego selektywnej zbiórki butelek z tworzyw sztucznych. Do 2029 roku poziom ich zbiórki powinien wynosić 90%.

Przed uruchomieniem systemu kaucyjnego w ramach selektywnej zbiórki odpadów komunalnych odzyskiwano około 40% takich opakowań.

Pierwszy rok funkcjonowania systemu pokazuje również zmianę widoczną w przestrzeni publicznej. Podczas akcji sprzątania odnotowano mniej porzuconych puszek aluminiowych i butelek PET. Wśród opakowań nadal znajdowanych w parkach, lasach czy na terenach rekreacyjnych pozostają m.in. te, które zostały wprowadzone do obrotu przed uruchomieniem systemu, oraz niewielkie szklane butelki po alkoholu.

Nieodebrana przez konsumentów kaucja nie stanowi zysku operatorów systemu. Środki te mogą być wykorzystywane na jego dalsze funkcjonowanie.

Finansowane są z nich m.in. transport, sortowanie, liczenie i magazynowanie opakowań, przekazywanie surowców do recyklingu, obsługa systemów informatycznych i automatów kaucyjnych oraz wynagrodzenia dla sklepów prowadzących punkty zwrotu.

Operatorzy i podmioty wprowadzające produkty na rynek są jednocześnie zobowiązani do osiągania wymaganych poziomów zbiórki. Ich niewypełnienie może oznaczać konieczność poniesienia kosztów opłaty produktowej.

Ministerstwo Klimatu i Środowiska pracuje nad zmianami dotyczącymi funkcjonowania systemu. Jedna z nich ma wydłużyć okres ważności bonów wydawanych przez automaty kaucyjne z 30 do 90 dni.

Część sieci handlowych już zdecydowała się na dobrowolne wydłużenie czasu, w którym konsumenci mogą wykorzystać otrzymany bon.

Kolejną planowaną zmianą jest objęcie systemem małych szklanych butelek po alkoholu, potocznie nazywanych „małpkami”. Takie opakowania nadal często są znajdowane w przestrzeni publicznej.

Rozszerzenie systemu będzie wymagało przyjęcia nowych przepisów i odpowiedniego okresu na przygotowanie producentów, sklepów i operatorów. Konieczne będzie także dostosowanie infrastruktury do zbierania kolejnego rodzaju opakowań.