Segregacja odpadów w firmie - jak zachęcić pracowników?
W każdym przedsiębiorstwie generowane są odpady, obejmujące zarówno te codzienne, wynikające z działalności pracowników w biurach i obszarach socjalnych, jak i te przemysłowe, będące efektem realizacji procesów operacyjnych. Jak więc efektywnie motywować zespół do dokładnej segregacji odpadów? Zawarte w artykule praktyczne zalecenia pomogą w osiągnięciu tego celu.
Odpady komunalne a przemysłowe
Prawidłowa segregacja odpadów to nie tylko dbałość o środowisko – przekłada się ona również na rachunek ekonomiczny w przedsiębiorstwie. Odbiorcy odpadów oferują niższe stawki za odbiory odpadów segregowanych. Ma to również inne korzyści, na przykład większy porządek na terenie firmy. W dzisiejszych czasach wizerunkowo znacznie lepiej prezentuje się przedsiębiorstwo, które dba o przestrzeganie zasad segregacji i ułatwienie dalszego recyklingu odpadów.
Zasady segregacji odpadów komunalnych są znane, ponieważ rozdzielanie tych odpadów na frakcje jest obowiązkiem również w gospodarstwach domowych. Nie dla wszystkich osób zatrudnionych mogą być jednak jasne zasady dotyczące odpadów przemysłowych, ponieważ z nimi pracownicy nie mają styczności poza pracą. Jak temu zaradzić?
Po pierwsze: ustalić stan faktyczny
Pierwszym i najważniejszym krokiem jest ustalenie, jakie odpady powstają w naszym przedsiębiorstwie. Dla odpadów przemysłowych należy ustalić również kody odpadów.
Przedsiębiorstwo X prowadzi działalność obróbczą, polegającą na szlifowaniu elementów metalowych. Detale do szlifowania dostarczane są do zakładu w skrzyniach drewnianych oraz w kartonowych pudłach, zabezpieczonych paskami z tworzywa sztucznego. Na terenie firmy znajduje się hala produkcyjna, magazyn, biura oraz sanitariaty i pomieszczenia socjalne.
W tym przypadku odpady przemysłowe, powstające w hali produkcyjnej i magazynach to:
- Odpad ze szlifowania detali (kod odpadu 120117),
- Zużyte materiały szlifierskie (kod odpadu 120121),
- Emulsje pochodzące ze zużytych cieczy obróbczych (kod odpadu 120109*),
- Odpadowe kartony (kod odpadu 150101),
- Odpadowe paski plastikowe (kod odpadu 150102),
- Odpadowe skrzynie drewniane (kod odpadu 150103),
- Odpadowe opakowania zabrudzone cieczami obróbczymi (150110*).
Odpady bytowe, powstające w biurach, sanitariatach i pomieszczeniach socjalnych:
- Plastik i metal – butelki pet, puszki aluminiowe, kubki po jogurtach, folia aluminiowa, kartony po mleku i napojach;
- Papier – kartki, broszury, czasopisma, pudełka;
- Szkło – butelki po napojach;
- Bio – resztki jedzenia, obierki z owoców, ogryzki;
- Zmieszane – ręczniki papierowe, artykuły higieniczne, impregnowane kubeczki po kawie, artykuły biurowe.
Po drugie: jasne zasady i oznakowanie
Każda firma, bez względu na jej rozmiar, powinna opracować, spisać i jasno zakomunikować wytyczne dotyczące segregacji odpadów. To wymaganie dotyczy wszystkich rodzajów odpadów, zarówno tych przemysłowych, jak i wynikających z procesów produkcyjnych.
Dla obu przypadków sposób postępowania jest taki sam. Ustalamy kolory koszy/pojemników na poszczególne fakcje odpadów (np. żółty na odpadowe opakowania z plastiku) i wyposażamy przedsiębiorstwo w odpowiednią liczbę potrzebnych koszy. Na każdym koszu umieszczamy etykietę informującą o tym, jakie odpady należy do niego wrzucać. Etykieta powinna zawierać nazwę odpadu, a w przypadku odpadów przemysłowych – również kod odpadu. Warto umieścić na niej zdjęcia odpadów, które mają do tego kosza trafić, np. kubka po kawie, plastikowego paska z magazynu oraz krótką listę „pożądanych” odpadów. Następnie przygotowujemy materiały szkoleniowe z zasad segregacji odpadów – może to być prezentacja, folder lub ulotka. Zasady powinny być przedstawione jasno i zwięźle, najlepiej z ciekawą częścią obrazkową.
Po trzecie: szkolenia
Bardzo ważnym elementem dobrze funkcjonującej segregacji odpadów jest podnoszenie świadomości pracowników poprzez szkolenia, ulotki, plakaty, gadżety, filmiki. Szkolenia pracowników powinny być zarówno wstępne - przy przyjęciu do pracy, jak i przypominające - w trakcie czasu pracy, np. raz na rok. Materiały szkoleniowe (plakaty, ulotki) warto umieścić w wielu miejscach w firmie, tak aby były łatwo dostępne. Należy podkreślać w sposób widoczny, że segregacja odpadów jest ważnym elementem codziennego funkcjonowania przedsiębiorstwa. Należy pamiętać, by materiały szkoleniowe same w sobie nie stanowiły potencjalnych odpadów - ich atrakcyjność i możliwość wykorzystania musi być na tyle duża, żeby pracownicy chętnie z nich korzystali.
Najważniejsze: przykład idzie z góry
Zasady muszą być przestrzegane przez każdego pracownika, ale szczególna dbałość o porządek i przestrzeganie zasad powinna być widoczna u kadry kierowniczej każdego szczebla. W ten sposób zachęcamy pracowników poprzez dobry przykład. Świadomość ekologiczna kadry zarządzającej powinna być wysoka i stale podnoszona. Kierownicy powinni podkreślać wagę ochrony środowiska na wszystkich obszarach. Jeżeli pracownik zobaczy, że jego kierownik segreguje odpady i zwraca na to uwagę, to jest większa szansa, że również potraktuje tę kwestię poważnie.
Webinar poświęcony tej tematyce obejrzysz tu >> Segregacja odpadów w firmie - webinar
