Tematy tygodnia - Ochrona wody i gleby

Ponowne wykorzystanie ścieków do celów przemysłowych nie było do tej pory uregulowane w polskim prawodawstwie w zakresie możliwości wykorzystania oczyszczonych ścieków komunalnych jako wody odzyskanej na potrzeby funkcjonowania systemów chłodzenia w przemyśle energetycznym i ciepłowniczym. Mając na uwadze rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2020/741 z dnia 25 maja 2020 r. w sprawie minimalnych wymogów dotyczących ponownego wykorzystania wody, w szczególności w rolnictwie, które dopuszcza także możliwość wykorzystania wody odzyskanej w inny sposób, np. w przemyśle, wprowadzono w tym zakresie zmiany w Prawie wodnym. Ustawa z dnia 17 lipca 2026 r. o zmianie ustawy - Prawo wodne, opublikowana 1 września 2026 r. (Dz.U. z 2026 r. poz. 1156), zacznie obowiązywać 1 stycznia 2027 r.

Przekroczenie dopuszczalnych wartości wskaźników zanieczyszczeń w ściekach wymaga szybkiej reakcji przedsiębiorcy. Obowiązki zakładu będą zależały przede wszystkim od tego, dokąd ścieki są wprowadzane, jaki mają charakter oraz czy zakład ma pozwolenie wodnoprawne albo pozwolenie zintegrowane.

Nowelizacja ustawy wodociągowej, która obowiązuje od 21 maja 2026 r., wprowadza kompleksowe podejście do bezpieczeństwa wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi. Nowe przepisy wdrażają wymogi dyrektywy UE 2020/2184 i nakładają obowiązki związane z oceną ryzyka w całym systemie zaopatrzenia w wodę - od ujęcia, przez uzdatnianie i dystrybucję, aż po instalacje wewnętrzne w budynkach. Zmiany obejmują m.in. monitoring jakości wody, obowiązki przedsiębiorstw wodociągowych, wymagania dla materiałów mających kontakt z wodą pitną oraz nowe zasady raportowania.

Zmiany w Prawie wodnym w 2026 roku są ważne dla wszystkich podmiotów, które prowadzą gospodarkę wodną. W założeniu rok ten ma przynieść istotne modyfikacje zarówno w ustawie Prawo wodne, jak i w przepisach powiązanych. W praktyce jednak część projektów legislacyjnych utknęła na różnych etapach procedowania, co rodzi pytania o zakres i tempo ich wdrożenia.

Ślad wodny to nowe, strategiczne pojęcie, które zyskuje na znaczeniu w europejskiej polityce środowiskowej. Wprowadzone w ramach Europejskiej strategii odporności wodnej, stanie się w najbliższych latach kluczowym wskaźnikiem oceny zużycia i gospodarowania wodą w przedsiębiorstwach. Do 2027 roku firmy będą zobowiązane do obliczania i raportowania śladu wodnego, co oznacza konieczność inwestycji, zmian organizacyjnych i dostosowania do nowych wymogów raportowych.

Najlepsze dostępne techniki ścieków przemysłowych (BAT) stanowią podstawowe narzędzie ograniczania wpływu przemysłu na środowisko wodne w Unii Europejskiej. Obowiązujące konkluzje BAT określają, jak skutecznie prowadzić gospodarkę ściekową w zakładach przemysłowych, aby spełnić wymagania dyrektywy IED oraz zapewnić wysoki poziom ochrony środowiska. Omawiamy podstawy prawne, konkretne wymagania i praktyczne przykłady wdrożeń.

Odszkodowanie za grunt zabrany przez rzekę przysługuje właścicielom nieruchomości tylko w określonych sytuacjach. Ustawa Prawo wodne oraz Kodeks cywilny wskazują, kiedy utrata części działki w wyniku powodzi, podmycia gruntu czy trwałego zajęcia terenu przez wodę daje podstawy do roszczeń wobec Skarbu Państwa lub innego właściciela wód. Wyjaśniamy, jakie warunki trzeba spełnić, aby skutecznie ubiegać się o rekompensatę.

Dyrektywa Rady z 21 maja 1991 r. dotycząca oczyszczania ścieków komunalnych zobowiązała Polskę do dostosowania gospodarki wodno-ściekowej do wymogów UE. W odpowiedzi wdrożono Krajowy program oczyszczania ścieków komunalnych (KPOŚK), który zapoczątkował szereg zmian ukierunkowanych na poprawę jakości wód w Polsce.